Faturamı nasıl kesebilirim sorusunun cevabı, doğru belge türünü seçip gerekli alanları eksiksiz doldurmaktır. Fatura, alıcıya yaptığınız satışı ya da hizmeti resmen gösteren belgedir. Hangi kanal üzerinden kesileceği, yani e-Fatura, e-Arşiv ya da başka bir yöntem, alıcınızın durumuna ve kullandığınız sisteme göre değişir.
Bu rehberde faturayı kesmeden önce bakmanız gereken noktaları, adım adım doldurma sırasını ve kayıt tarafını anlatıyoruz. Faturayı bir Excel şablonuyla hazırlayan da, bir yazılım üzerinden kesen de aynı kontrolleri yapmak zorundadır. Aradaki fark, kontrollerin ne kadar otomatik işlediğidir.
Hızlı bir taslak hazırlamak istiyorsanız fatura oluşturucu aracımızda bilgileri girip PDF olarak indirebilirsiniz. Aracı kullanırken aşağıdaki kontrol listesini yanınızda tutun, çünkü biçimi araç düzenler ama belgenin içeriğinden siz sorumlusunuz.
Faturamı nasıl kesebilirim: önce belge türünü belirleyin
Faturanın türü, işinizin ve alıcınızın durumuna göre seçilir. Alıcı e-Fatura sistemine kayıtlı bir işletmeyse e-Fatura kullanılır. Alıcı bu kapsamda değilse e-Arşiv Fatura en sık karşılaşılan yoldur. Hangi durumda hangi belgenin kesileceğini Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel duyurularından ve mali müşavirinizden doğrulayın, çünkü kurallar zaman içinde değişebilir.
| Belge | Ne zaman akla gelir | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| e-Fatura | Alıcı e-Fatura sistemine kayıtlı bir işletmedir | Alıcının e-Fatura kaydını kesmeden önce kontrol edin |
| e-Arşiv Fatura | Alıcı e-Fatura kapsamında değildir | Gönderim ve arşivleme biçimini kendi sisteminizde doğrulayın |
| Kâğıt fatura | Kullandığınız sistem elektronik değilse ve mevzuat buna izin veriyorsa | Seri, sıra ve nüsha düzenini en baştan tanımlayın |
Belge türü kararını tek bir kişinin hafızasına bırakmayın. Hangi müşteri grubuna hangi belgenin kesildiğini yazılı bir liste hâlinde tutun. Yeni bir müşteri eklendiğinde karar bu listeye göre verilsin; böylece iki çalışanın aynı müşteriye farklı belge kesmesi önlenir.
Adım adım: faturayı doldurma sırası
Alanları her zaman aynı sırayla doldurmak, bir şeyi atlamanızı önler. Aşağıdaki sıra, çoğu işletmenin ihtiyacını karşılar.
- Satıcı bilgileri: ünvan, adres, vergi dairesi ve vergi numarası. Bu bilgiler sizin resmi kayıtlarınızla birebir aynı olmalıdır.
- Alıcı bilgileri: ünvan, adres, vergi dairesi ve vergi numarası. Gerçek kişiye kesilen faturada ise kimlik ve adres bilgisi mevzuatın istediği kapsamda girilir.
- Tarih ve numara: fatura tarihini, seri ve sıra numarasını yazın. Numaralar ardışık ve kesintisiz ilerlemelidir.
- Kalemler: mal ya da hizmetin adını, miktarını, birimini ve birim tutarını girin. Ürün kodu varsa ekleyin; sonradan stokla eşleştirmek kolaylaşır.
- KDV: her kalem için doğru KDV oranını uygulayın ve ayrı bir satırda gösterin. Oranı ürün türüne göre kontrol edin; hariç ve dahil tutarları ayırmak için KDV hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
- Toplamlar: matrah, KDV tutarı ve genel toplam birbirini tutmalıdır.
- Kontrol ve gönderim: faturayı alıcıya iletin, gönderim kanıtını saklayın ve kaydı aynı gün muhasebeye işleyin.

Fatura kesmeden önce hazırlık yapın
Faturayı kesmeye başlamadan önce birkaç temel kaydı hazır bulundurmak, her faturada aynı bilgiyi yeniden aramayı önler. Bu hazırlık bir kez yapılır ve düzenli olarak güncellenir.
- Satıcı kartı: ünvan, adres, vergi bilgileri ve iletişim bilgileri resmi kayıtlarınızla aynı olmalıdır.
- Alıcı kartları: sık çalıştığınız müşterilerin vergi bilgileri ve adresleri kayıtlı olsun.
- Ürün ve hizmet kartları: her kalemin adı, birimi ve KDV oranı önceden tanımlı olsun. Böylece aynı ürün her seferinde farklı yazılmaz.
- Numara serisi: yıl bazında seri ve sıra yapısı yazılı olsun; hangi seriyi kimin kullandığı belli olsun.
- Belge türü kararı: alıcı gruplarına göre hangi belgenin kesileceği mali müşavirle yazılı hâle getirilsin.
Bu kartlar hazır olduğunda, yanlış ünvan, eksik vergi numarası ve farklı KDV oranı gibi hataların büyük kısmı ortadan kalkar. Kartta bir değişiklik olduğunda önce kartı güncelleyin, sonra faturayı kesin.
KDV ve tutarların kontrolü
Fatura hatalarının büyük kısmı tutarlardan kaynaklanır. Birim tutarın KDV dahil mi hariç mi olduğu, indirimin hangi satıra yazıldığı ve yuvarlama farkının nasıl yönetileceği kesmeden önce yanıtlanmalıdır. Aşağıdaki kontrolleri her faturada tekrar edin.
| Kontrol | Nasıl bakılır | Sık görülen hata |
|---|---|---|
| Kalem toplamı | Adet çarpı birim tutar, her kalem için ayrı | Adet ile birim tutarın yer değiştirmesi |
| Matrah | Kalemlerin hariç tutarlarının toplamı | İndirimin yanlış satıra yazılması |
| KDV tutarı | Her oran grubu için ayrı hesaplanır | Tüm satırların tek bir oranla hesaplanması |
| Genel toplam | Matrah ile KDV tutarının toplamı | Yuvarlamanın toplam üzerinde iki kez yapılması |
Çalışma örneği: Tek bir faturada iki farklı KDV oranına tabi ürün varsa, her oran grubunun matrahı ayrı toplanır ve KDV tutarı her grup için ayrı hesaplanır. Sonra bu tutarlar tek bir KDV toplamında birleştirilir. Bu yöntem, bir satırdaki hatanın tüm faturayı bozmasını engeller. Bu bir çalışma örneğidir; hangi ürünün hangi orana tabi olduğu mali müşavirinizin ve güncel mevzuatın konusudur.
Bir yanlışlık fark ederseniz faturayı sessizce değiştirmeyin. Kesilmiş bir belgenin düzeltilmesi ya da iptal edilmesi için hangi yolun uygulanacağını mali müşavirinizle birlikte belirleyin ve işlemi kayda geçirin.
Kayıt düzeni: fatura ile muhasebeyi birbirine bağlayın
Fatura kesmek işin yarısıdır. Kesilen her belgenin cari hesaba, gelir kaydına ve tahsilat takibine doğru işlenmesi gerekir. Kayıt düzeni aksarsa ay sonunda bakiyeler tutmaz ve neyin tahsil edildiğini bulmak zorlaşır.
- Her faturanın cari hesapta bir karşılığı olmalı; alıcının bakiyesini fatura bazında izleyin.
- Tahsilatı faturayla eşleştirmeden kapatmayın; kısmi ödemeleri de not edin.
- Fatura numaralarının tamamını bir kayıt listesinde tutun; boşluk ya da tekrar varsa hemen fark edilsin.
Gönderim kanıtı da kayıt düzeninin parçasıdır. Alıcıya iletilen belgenin tarihi, yöntemi ve durumu bir yerde görünür olmalıdır. Alıcı belgeyi aldığını bildirmediyse, tahsilat beklemeden önce iletişimi aynı hafta içinde tamamlayın.
Ay sonunda kesilen faturaların eksiksiz işlendiğini ay sonu kapanış kontrol listesiyle doğrulayabilirsiniz. Tahsilat takibini ise nakit akışı yönetimi rehberindeki yöntemlerle birlikte düşünmek işinize yarar.
Fatura sayısı arttığında yazılım ne zaman gerekir?
Ayda birkaç fatura için bir şablon çoğu zaman yeterlidir. Sipariş, stok ve tahsilat aynı yerde takip edilmeye başladığında ise her elle girilen bilgi ayrı bir hata riski taşır. Yazılım seçerken hangi belge türlerini kestiğinizi, kaç kişinin fatura hazırladığını ve muhasebe programınızla bağlantının gerekip gerekmediğini yazın. Bu konuda ayrıntılı bir çerçeve için muhasebe programı nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz.
Satış tekliflerini ve satış kayıtlarını muhasebe, stok ve diğer süreçlerle aynı kayıt üzerinde tutmak isteyen işletmeler için Dika Ops satış ve teklifler modülü bu düzeni tek bir kayıt üzerinde toplar. Bu tür bir yapı, bilgiyi her seferinde yeniden girme ihtiyacını azaltır.
Yazılım seçerken dikkat etmeniz gereken noktalar şunlardır: kayıtların birbiriyle bağlı olup olmadığı, ihtiyaç duyduğunuz belge türlerinin desteklenip desteklenmediği, yetki ayrımının yapılabildiği, düzeltme süreçlerinin izlenebilir olduğu ve verinin muhasebe programınıza aktarılıp aktarılamadığı.
Sık yapılan hatalar
- Alıcının vergi numarasını ya da ünvanını yanlış yazmak; bu da faturanın yanlış kayda işlenmesine yol açar.
- Kesilmiş bir faturayı düzeltmek için yolu bilmeden yeni bir fatura kesmek.
- Seri ve sıra numarasını yalnızca hafızada ya da tek bir kişide tutmak.
- Tahsilatı faturayla eşleştirmeden cari hesabı kapatmak.
Hataların önemli bir kısmı acelenin sonucudur. Ay sonuna doğru çok sayıda faturayı üst üste kesmek, ardışık numaraları ve alıcı bilgilerini kontrol etmeyi zorlaştırır. Faturaları gün içinde kesip aynı gün kontrol etmek bu yükü dağıtır.
Sıkça sorulan sorular
Faturayı elle mi yazmalıyım, yoksa program mı kullanmalıyım?
Ayda az sayıda fatura kesiyorsanız ve kayıtlarınızı düzenli tutabiliyorsanız elle hazırlanmış bir şablon işi görebilir. Fatura sayısı arttıkça, hata riskini ve kayıt yükünü azaltmak için bir yazılım kullanmak daha güvenli hâle gelir. Karar verirken mali müşavirinizin de görüşünü alın.
e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki fark nedir?
Temel fark, alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmamasıdır. Alıcı e-Fatura kapsamındaysa e-Fatura, değilse genellikle e-Arşiv Fatura kullanılır. Hangi durumda hangi belgenin geçerli olduğunu güncel duyurulardan ve mali müşavirinizden doğrulamanız en sağlıklısıdır.
Faturada KDV dahil mi hariç mi yazılır?
Kalem bazında matrah ve KDV ayrı gösterilir. Birim tutarın KDV dahil mi hariç mi olduğunu ise baştan netleştirin ve tüm faturalarda aynı şekilde uygulayın. Karışık kullanım, toplamlarda fark yaratır.
Kestiğim faturayı iptal edebilir miyim?
İptal ya da düzeltme yolu, belgenin türüne, kesildiği döneme ve alıcının durumuna göre değişebilir. Faturayı değiştirmeden önce mali müşavirinizle birlikte hangi yolun uygulanacağını belirleyin ve işlemi kayda geçirin.
Fatura numaralarını nasıl düzenlemeliyim?
Seri ve sıra numarası yapısını yıl bazında en baştan tanımlayın. Numaralar ardışık ve kesintisiz ilerlemeli, aynı numara iki kez kullanılmamalıdır. Kullanılmayan ya da iptal edilen numaraların da kayıtta izi kalmalıdır.
Bir sonraki adım
Bu hafta yapabileceğiniz iş şu: son üç ayın faturalarını yukarıdaki kontrol listesiyle gözden geçirin. Tutarları, alıcı bilgilerini ve numara sırasını kontrol edin, bulduğunuz farkları mali müşavirinizle birlikte düzeltin.
Fatura sürecinizi birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer rehberlerimize de ana sayfamızdan göz atabilirsiniz.



