Yeniden sipariş noktası nasıl hesaplanır sorusunun kısa cevabı şudur: günlük ortalama satış miktarını tedarik süresinin gün sayısıyla çarpın ve buna bir güvenlik stoğu ekleyin. Ortaya çıkan sayı, stoğunuz bu seviyeye indiğinde yeni sipariş vermeniz gerektiğini gösterir. Örneğin günde ortalama 4 adet satıyorsanız, tedarik süreniz 10 gün ve güvenlik stoğunuz 20 adet ise yeniden sipariş noktanız 60 adettir.
Bu sayıyı bilmek, iki yaygın sorunu birlikte önler: raf boşalıp satışın kaybedilmesi ve gereğinden fazla stok bağlanarak nakdin raflarda beklemesi. Çoğu küçük işletmede sipariş kararı hâlâ göz kararıyla verilir. Oysa birkaç basit veriyle bu karar hesaplanabilir ve her ürün için ayrı ayrı izlenebilir.
Hesabın doğruluğu, girdilerin doğruluğuna bağlıdır. Satış adedini tek bir gün ya da tek bir kampanya dönemi üzerinden almak günlük ortalamayı yanıltır. Bu yüzden her girdi için hangi dönemin ve hangi kaynağın kullanıldığını bir yere yazın.
Hesabı elle yapmak yerine yeniden sipariş noktası hesaplama aracımızda günlük satış, tedarik süresi ve güvenlik stoğunu girerek sonucu hemen görebilirsiniz. Aşağıdaki adımlar, aracın mantığını ve bu sayının nasıl yorumlanacağını anlatıyor.
Yeniden sipariş noktası nasıl hesaplanır?
Yeniden sipariş noktası üç bileşenden oluşur. Her bileşenin kendi veri kaynağı vardır, bu yüzden hangi verinin nereden geldiğini yazmak hesabı daha güvenilir kılar.
| Bileşen | Ne anlatır? | Nereden bulunur? |
|---|---|---|
| Günlük ortalama satış | Bir günde ortalama kaç adet satıldığı | Son 3 ila 6 ayın satış kayıtları |
| Tedarik süresi | Sipariş verdikten sonra malın depoya ulaşmasına kadar geçen gün | Tedarikçinin gerçek teslim kayıtları |
| Güvenlik stoğu | Beklenmedik talep artışı ya da gecikmeye karşı tampon | Satış ve teslim süresindeki dalgalanmadan |
Formül şöyledir: yeniden sipariş noktası = günlük ortalama satış × tedarik süresi (gün) + güvenlik stoğu. Bu formül, tedarik süresi boyunca satılacak miktarı karşılar ve üzerine bir tampon ekler.
Adım adım yeniden sipariş noktası hesabı
- Satış verisini toplayın. Ürünün son üç ila altı ayına ait satış adetlerini alın. Mevsimsel ürünlerde aynı dönemin geçen yılki verisini de kontrol edin.
- Günlük ortalamayı hesaplayın. Toplam satış adedini gün sayısına bölün. Aylık satışı 30'a bölerek de kaba bir tahmin yapabilirsiniz.
- Gerçek tedarik süresini bulun. Son birkaç siparişin verildiği ve depoya ulaştığı tarihleri karşılaştırın. Tedarikçinin söylediği süreyi değil, gerçekleşen süreyi kullanın.
- Güvenlik stoğunu belirleyin. Teslim süresi ya da talep çok değişken değilse, günlük satışın birkaç gününe denk gelen bir miktar yeterli olabilir. Değişkenlik yüksekse daha büyük bir tampon gerekir.
- Formülü uygulayın. Günlük satışı tedarik süresiyle çarpın, güvenlik stoğunu ekleyin.
- Sonucu stokla karşılaştırın. Mevcut stok bu sayının altına indiğinde sipariş verin. Sipariş miktarını ayrıca, hedef stok seviyesine göre belirleyin.
Örnek: günde 4 adet satılan ürün
Aşağıdaki örnekte varsayımlarımızı açıkça yazıyoruz: son altı ayın ortalaması günde 4 adet, tedarikçinin gerçekleşen teslim süresi 10 gün ve güvenlik stoğu 20 adet. Bu rakamlar yalnızca hesabın işleyişini göstermek içindir; kendi işletmenizde kendi verilerinizi kullanın.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Tedarik süresi boyunca satış | 4 adet × 10 gün | 40 adet |
| Güvenlik stoğu | Sabit tampon | 20 adet |
| Yeniden sipariş noktası | 40 + 20 | 60 adet |
Stok 60 adede indiğinde sipariş vermeniz gerekir. Sipariş vermediğiniz her gün stok 4 adet azalır ve tedarikçi teslim edene kadar 40 adet satılmış olur; güvenlik stoğu, bu sürede talep artarsa ya da teslim bir gün gecikirse rafın boş kalmamasını sağlar.
Güvenlik stoğunu nasıl seçersiniz?
Güvenlik stoğu, belirsizliğin size maliyeti ile stokta bağlı paranın maliyeti arasındaki dengedir. Hangi yaklaşımın size uygun olduğunu, ürününüzün durumuna göre seçebilirsiniz.
| Durum | Önerilen yaklaşım | Not |
|---|---|---|
| Satış ve teslim süresi sabit | Günlük satışın 2 ila 3 günü kadar | Düşük tampon, düşük stok maliyeti |
| Teslim süresi sık sık uzuyor | Teslim süresindeki en uzun gecikmeye göre | Tedarikçiyle düzenli teslim takibi yapın |
| Satış ani sıçramalar yapıyor | Kampanya ve sezon dönemlerine göre ayrı tampon | Kampanya takvimini satın almayla paylaşın |
Basit bir başlangıç yöntemi, güvenlik stokunu günlük satışın birkaç katı olarak tanımlamaktır. Yukarıdaki örnekteki ürünü ele alırsak, günde 4 adet satıldığı için 3 günlük sabit bir tampon 12 adet eder. Bu yöntem hızlı bir başlangıç sağlar, ama teslim süresi ciddi biçimde dalgalanıyorsa yetersiz kalır. Bu durumda son siparişlerin teslim süreleri arasındaki farkı görmek ve tamponu bu farka göre artırmak daha doğru sonuç verir.
Bu tablo kesin bir kural vermez; yalnızca hangi durumda hangi düşünceyle başlanacağını gösterir. Güvenlik stoğunu bir kez belirleyip unutmayın. Her üç ayda bir, gerçekleşen stok tükenmelerini ve gecikmeleri kayda geçirip tamponu yeniden değerlendirin.
Yeniden sipariş noktası yalnızca ne zaman sipariş vermeniz gerektiğini söyler. Ne kadar sipariş vereceğiniz ayrı bir karardır. Pratikte hedef stok seviyesi ile yeniden sipariş noktası arasındaki farkı sipariş miktarı olarak kullanabilirsiniz. Örneğin hedef stok 120 adetse, stok 60 adede düştüğünde 60 adetlik bir sipariş verirsiniz. Siparişin büyüklüğü ayrıca depo kapasitesine, tedarikçinin minimum sipariş miktarına ve nakit durumunuza göre değişir.
Sık yapılan hatalar
Yeniden sipariş noktası, girdileri doğruysa işe yarar. Aşağıdaki hatalar en sık sonucu bozan şeylerdir.
- Tedarikçinin söylediği süreyi kullanmak. Gerçek teslim süresi çoğu zaman anlaşılan süreden uzun olur.
- Tükenmiş dönemi ortalamaya katmak. Stok sıfırken satış kaydı oluşmaz, bu da günlük ortalamayı olduğundan düşük gösterir.
- Tek bir ürünü tüm kataloğa uygulamak. Hızlı dönen ürünle yavaş dönen ürünün tamponu aynı olamaz.
- Hesabı bir kez yapıp bırakmak. Talep ve teslim süresi değiştiğinde nokta da değişir.
Son madde en önemlisidir. Yeniden sipariş noktası sabit bir sayı değil, düzenli güncellenmesi gereken bir kontrol değeridir. Bu değeri her ürün için ayrı tutmak, sipariş kararlarını tahminden çıkarıp veriye dayandırır.
Hesabı stok takibine bağlamak
Yeniden sipariş noktasını elle izlemek, ürün sayısı azken mümkündür. Ürün ve depo sayısı arttığında ise her ürünün stok seviyesini sürekli karşılaştırmak zorlaşır. Dika Ops içinde stok ve depo hareketleri, satın alma kayıtlarıyla aynı kayıt üzerinde tutulur. Böylece hangi ürünün noktaya yaklaştığını, hangi siparişin yolda olduğunu aynı ekranda görebilirsiniz. Stok sürecinizi bu ölçekte yeniden düzenlemek isterseniz, kurumsal yazılım ekibimizle mevcut akışınızı birlikte inceleyebiliriz.
Haftalık stok toplantısında, noktaya yaklaşan ürünleri ve açık siparişleri aynı listede görmek, sipariş kararlarını tek bir yerde toplar. Listede hangi ürünün hangi tedarikçiden yolda olduğunu, ne zaman geleceğini ve tamponun yeterli olup olmadığını birlikte konuşabilirsiniz. Bu alışkanlık, acil siparişlerin sayısını belirgin biçimde azaltır.
Stok sayımı yapmadan önce mevcut stok verisinin doğru olduğundan emin olun, çünkü yanlış stokla hesaplanan nokta da yanlış olur. Bu konuda stok sayımı nasıl yapılır rehberi adım adım yardımcı olur. Stok yönteminizi seçerken de stok yönetimi yöntemleri yazısına göz atabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Yeniden sipariş noktası ile minimum stok aynı şey mi?
Benzer görünseler de farklıdırlar. Yeniden sipariş noktası, sipariş vermeniz gereken anı belirler. Minimum stok ise çoğu işletmede ayrıca tanımlanan, altına inilmemesi istenen alt sınırdır. İkisini birlikte kullanmak, siparişin ne zaman verileceğini ve stoğun hangi seviyeden aşağı düşmemesi gerektiğini netleştirir.
Yeniden sipariş noktasını hangi sıklıkta güncellemeliyim?
Satış hızı ya da tedarik süresi belirgin biçimde değiştiğinde güncelleyin. Genel bir alışkanlık olarak, her üç ayda bir gözden geçirmek çoğu işletme için yeterlidir. Kampanya ve sezon dönemlerinden önce ayrıca kontrol etmek faydalıdır.
Tedarik süresi nasıl ölçülür?
Her siparişin verildiği tarihi ve depoya ulaştığı tarihi kaydedin, aradaki gün farkını bir tabloda tutun. Son on siparişin ortalamasını ve en uzununu birlikte görmek, güvenlik stoğu için iyi bir başlangıç verir. Tedarikçinizin teslim süresini yazılı olarak almak da yardımcı olur. Teslim süresi kısa bir dönemde değişiyorsa, en son dönemi değil son üç ila altı aylık ortalamayı kullanmak daha dengeli sonuç verir.
Hizmet veya dijital ürünlerde yeniden sipariş noktası uygulanır mı?
Fiziksel stok taşımayan ürünlerde doğrudan uygulanmaz. Ancak lisans, kontör ya da malzeme gibi tüketilen kalemler için aynı mantık kullanılabilir. Kullanım hızını ve yenileme süresini bilmek, tükenme anını öngörmenizi sağlar.
Hesap sonucu negatif ya da çok küçük çıkarsa ne yapmalıyım?
Negatif sonuç genellikle yanlış bir girdiden kaynaklanır; satış adedi, gün sayısı ya da birim tutarlarından birinin birimi karışmış olabilir. Çok küçük çıkan sonuçlarda ise tedarik süresinin gerçekten ne kadar olduğunu ve güvenlik stoğunun yeterli olup olmadığını yeniden kontrol edin.
Sonraki adım
Bir ürününüzle başlayın: son altı ayın satışını ve son on siparişin teslim sürelerini toplayın, sonra yeniden sipariş noktası hesaplama aracını kullanın. Sonucu stokla karşılaştırdıktan sonra aynı hesabı diğer hızlı dönen ürünlere uygulayın. Tüm hesaplama araçlarımız için araçlar sayfasına bakabilir, stok devir hızınızı ölçmek için stok devir hızı hesaplama aracını deneyebilirsiniz. Stok sürecinizi birlikte kurmak isterseniz Dika Design ekibiyle iletişime geçebilirsiniz; ihtiyacınızı kısaca anlatmanız, ilk görüşmeyi verimli kılar.



