Barkod nereden alınır sorusunun cevabı, barkodun ne için kullanılacağına bağlıdır. Ürününüz market rafına, mağazaya ya da pazar yerine çıkacaksa barkod, GS1 kuruluşundan alınan bir GTIN numarasına dayanmalıdır. Türkiye'de bu başvuru GS1 Türkiye üzerinden yapılır. Ürününüz yalnızca kendi deponuzda ya da iç süreçlerde kullanılacaksa kendi numaralandırmanızı kullanabilir ve bunu Code 128 gibi bir biçimle etiketleyebilirsiniz.
Numarayı aldıktan sonra etiketi Barkod Oluşturucu ile çizebilirsiniz. Araç EAN-13, UPC-A, Code 128 ve ITF-14 gibi biçimlerde barkod çizer, kontrol hanesini hesaplar ve PNG ya da SVG dosyası indirmenizi sağlar. Ancak araç yalnızca çizer. Hangi numarayı kullanacağınız, bu numaranın size ait olup olmadığı ve satış kanalının onu kabul edip etmeyeceği başka bir karardır.
Bu yazı, ürününüz için hangi numara türünü alacağınızı ve başvuru öncesinde neleri hazırlamanız gerektiğini sırayla anlatıyor. Barkodun stok kaydındaki yerini ise ayrıca değerlendirmek gerekir. Sonuçta doğru seçim, barkodun hem satış kanalında hem de depoda aynı işi görmesini sağlar. Aşağıdaki bölümlerde önce türleri, sonra başvuru adımlarını ve son olarak etiket hazırlama sırasını ele alıyoruz.
Barkod türleri: GTIN ile dahili kod
Barkod iki ayrı dünyaya ait olabilir. Birincisi, dünyanın her yerinde tanınan ürün numaralarıdır (GTIN). Satış kanallarında okunurlar. İkincisi, yalnızca sizin sisteminizde anlam taşıyan dahili kodlardır. İkisini karıştırmak, mağazada okutulmayan etiketler ya da yanlış ürünle eşleşen kayıtlar demektir. Aşağıdaki tablo bu farkı özetliyor.
| Seçenek | Kullanım yeri | Mağaza ve pazar yerinde okunur mu? | Kim verir? |
|---|---|---|---|
| GTIN, EAN-13 | Perakende ürün, raf ve kasa | Evet, çoğu zaman gereklidir | GS1 kuruluşu (Türkiye'de GS1 Türkiye) |
| GTIN, UPC-A | Kuzey Amerika perakende kanalına satılan ürünler | Kanalın istediğine göre | GS1 kuruluşu |
| ITF-14 | Koli ve dış ambalaj | Lojistikte okunur, perakende rafında değil | GS1 kuruluşu |
| Dahili Code 128 | Depo konumu, raf, sipariş ve iç takip | Hayır, perakende için değil | Sizin numaralandırmanız |
Türkiye'deki ürün barkodları genellikle 869 ile başlar. Bu önek ülkeyi gösterir. Şirket ve ürün kısmı ise GS1 Türkiye'den aldığınız kodla belirlenir. Yani 869 ile başlamak tek başına bir ürünün size ait olduğunu göstermez, numaranın kaynağı ayrıca önemlidir.
GS1 Türkiye'den numara almak adım adım
- Ürün listenizi çıkarın. Ürün adı, renk ve beden gibi varyantları, net miktarı, ambalaj türünü ve koli içi adedi yazın. Her varyant, satışta ayrı görünüyorsa ayrı ürün sayılır.
- GS1 Türkiye'nin resmi sitesini okuyun. Üyelik ve numara tahsisinin koşullarını, güncel belgeleri ve başvuru formunu kendi sitesinden kontrol edin. Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir. Güncel koşullar için kuruluşun kendisine danışın.
- Ürün sayınızı belirleyin. GS1 sisteminde şirket öneki uzunluğu, tahsis edilebilecek ürün kodu sayısını belirler. Önümüzdeki dönemde yeni ürün ekleyeceğinizi düşünerek ihtiyacınızı baştan planlayın.
- Her varyanta ayrı numara atayın. Bir numarayı iki farklı ürüne vermeyin. Bir ürünü satıştan kaldırdığınızda numarasını başka bir ürüne yeniden vermeyin.
- Numarayı stok kaydınıza işleyin. GS1 kaydındaki numara ile depo ve satış sistemindeki ürün kodu aynı olmalıdır. Farklılık varsa etiket okutulduğunda yanlış ürün açılır.
- Barkodu çizip deneyin. Biçimi seçin, numarayı girin, çıktıyı yazdırın ve gerçek bir okuyucuda okutun.
Dahili kod nasıl kurulur?
Dahili kod, kendi sisteminizde anlamlı olan ve dışarıya gönderilmeyen bir düzendir. Depo kodu, raf, sıra ve ürün bilgisini birleştiren kısa bir yapı çoğu küçük işletme için yeterlidir. Örneğin A03-R12-0457 gibi bir kodda ilk parça depo bölümünü, ikinci parça rafı, üçüncü parça sıra numarasını gösterebilir. Bu kodu Code 128 ile çizebilirsiniz.
Kodu kısa ve okunabilir tutmak da önemlidir. Etikette yazan uzun ve karmaşık bir kod, el ile girildiğinde hataya açıktır. Önemli olan düzenin bütün ekipte aynı şekilde kullanılmasıdır. Düzen bir kez belirlendikten sonra değiştirmek, raf etiketlerinin ve stok kayıtlarının yeniden düzenlenmesi anlamına gelir. Bu nedenle ilk gün yazılı bir kural hazırlayın ve kimin yeni kod açabileceğini belirleyin.
Hangi durumda hangi kodu seçmelisiniz?
Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan durumlar için bir başlangıç noktası sunuyor. Kesin gereksinim, satış yaptığınız kanalın istediği biçimdir ve bunu kanalın kendisinden öğrenmeniz gerekir.
| Durum | Önerilen kod | Not |
|---|---|---|
| Market ya da mağaza rafına çıkacak ürün | GTIN (EAN-13 ya da UPC-A) | Numarayı GS1 üzerinden alın |
| Pazar yerinde ürün listelemek | GTIN | Pazar yerinin istediği biçimi önce kontrol edin |
| Depo rafı ve konum etiketi | Dahili Code 128 | Perakende kasasında okunması beklenmez |
| Koli ve palet | ITF-14 ya da lojistik etiketi | Koli içi adet ve ürün bilgisini kayıtta tutun |
| Numune ve deneme ürünü | Dahili kod | Satışa çıkmayacağını kayıtta belirtin |
Bir ürün için iki farklı kod gerekiyorsa, örneğin hem market satışı hem de depo takibi yapacaksanız, iki kodu birbirine karıştırmayın. Market için GTIN, depo içi takip için dahili kod kullanın ve ikisini ürün kaydınızda ayrı alanlarda tutun. Böylece raftaki barkod ile depodaki konum etiketi birbirinin yerine geçmez. Bu ayrım sayım sırasında da size zaman kazandırır.
Başvuru öncesi hazırlık listesi
- Ürünün tam adı, varyant bilgisi ve net miktarı
- Ambalaj türü, koli içi adet ve koli ölçüleri
- Satışın yapılacağı kanallar: mağaza, pazar yeri, toptan ya da ihracat
- Önümüzdeki dönem için tahmini ürün sayısı
- Ürün kodunuzun stok sisteminde nasıl tutulacağına dair kısa bir plan
Bu listeyi bir kez doldurmak, başvuru sürecinin ilerlemesini kolaylaştırır. Aynı zamanda numaraları kimin tutacağını da baştan belirleyin. Genellikle tek bir kişinin sorumluluğunda olan bu liste, yeni ürün eklendikçe güncellenmelidir. Numaralar dağınık tutulduğunda en çok bu aşamada kaybolur ve aynı numara iki kez kullanılır.
Barkod Oluşturucu ile etiketi hazırlayın
Numaranızı aldıktan sonra etiketi Barkod Oluşturucu ile şu sırayla çizebilirsiniz. Aracın bütün seçenekleri sayfada açıkça görünür.
- Biçimi seçin. Market ürünü için EAN-13, koli için ITF-14, depo etiketi için Code 128 seçin.
- Numarayı yazın. EAN-13 için 12 hane girin, kontrol hanesi otomatik eklenir. 13 hane yazarsanız araç doğrular.
- Çubuk genişliğini ve yüksekliğini ayarlayın. Çubuk genişliği modül başına 1 ile 4 piksel arasındadır. Etiket yazıcınızın çözünürlüğüne göre seçin.
- Rakam gösterimini açık bırakın. "Değeri çubukların altında göster" kutusu işaretli kalsın.
- PNG ya da SVG indirin. Baskı için SVG daha keskin sonuç verir. Yazdırdıktan sonra gerçek bir okuyucuyla okutun.
Etiketi ürünün neresine koyacağınızı da planlayın. Barkodun ambalajın düz bir yüzünde, kıvrım ya da dikiş yerine gelmeyecek biçimde durması okuyucunun işini kolaylaştırır. Yerleşimi basmadan önce boş bir kutu ya da ürün üzerinde deneyin; bu deneme, kutudaki başka bir yazının barkodu kapatmasını önler. Koli etiketinde ise barkodun yanına ürün ve koli bilgisini birlikte yazdırmak, sayım sırasında hangi kolinin hangi ürüne ait olduğunu hızla anlamanızı sağlar.

Sıkça sorulan sorular
Türkiye'de ürün barkodu hangi kuruluştan alınır?
Ürün barkodu için başvuru GS1 Türkiye üzerinden yapılır. GS1, dünya genelinde barkod standartlarını yöneten kuruluşların ağıdır ve her ülkede bir üye kuruluş bulunur. Başvuruya başlamadan güncel koşulları kuruluşun kendi sitesinden kontrol etmeniz gerekir.
Türkiye'deki barkodlar neden 869 ile başlar?
869, Türkiye'nin GS1 ülke önekidir. Barkodun ilk üç hanesi ülkeyi gösterir, devamındaki haneler ise şirket ve ürün bilgisini taşır. Bu nedenle 869 ile başlayan bir numara, Türkiye'de tahsis edilmiş bir kodun parçasıdır, ama ürününüzün kimliği ancak size tahsis edilen şirket ve ürün kısmıyla belirlenir.
Ürünüm yalnızca internet sitemde satılacaksa yine de GS1 numarası gerekir mi?
Bu, satış kanalına bağlıdır. Birden fazla kanalda satış yapan işletmelerde pazar yerleri ve bazı kanallar GTIN isteyebilir. Yalnızca kendi sitenizde satış yapacaksanız iç kod kullanmak mümkündür. Ancak ürünü ileride pazar yerine ya da mağazaya açmayı düşünüyorsanız baştan GTIN almak, sonradan numara değiştirme işini önler.
Dahili kodumu sonradan GS1 numarasına çevirebilir miyim?
Çevirebilirsiniz, ama bu bir numara değişikliğidir ve stok, fatura, pazar yeri ve etiket kayıtlarının hepsinde güncelleme gerektirir. Bu yüzden ürün kaydınızda dahili kodu ve GTIN'i ayrı alanlarda tutmak, sonradan geçişi kolaylaştırır.
Barkodu çizmek için GS1 numarası şart mı?
Hayır. Barkod Oluşturucu, sizin verdiğiniz değeri çizer. Numarayı resmî bir kaynaktan alıp almadığınızı kontrol etmez. Ancak numara resmî kaynaktan değilse satış kanalları onu kabul etmeyebilir ve aynı numara başka bir ürünle çakışabilir. Biçim ve kontrol hanesi doğru olsa bile numaranın kaynağı önemlidir.
Sonraki adım
Ürününüz için hangi numaranın gerektiğini netleştirdikten sonra etiketleri hazırlamak çok daha kolaylaşır. Toplu hazırlık için excelde barkod nasıl oluşturulur yazısına bakabilirsiniz. Numaraların stok kaydında nasıl takip edileceği için barkodlu stok takibi rehberine göz atın.
Dika Design olarak yazılım ve stok süreçleri üzerine çalışıyoruz. Ürün kaydı, stok ve satış akışını tek yerde kurmak isterseniz Dika Ops stok ve depo modülüne bakabilir, ardından bizimle görüşebilirsiniz. Mevcut süreçlerinize göre bir sonraki adımı birlikte belirleriz. Kurumsal yazılım tarafında neler yaptığımızı özel yazılım sayfamızda anlattık. Diğer araçlar için araçlar sayfasına da göz atabilirsiniz.



