Excel'de satın alma siparişi hazırlamak için tek bir sayfa kurun. Bu sayfada alıcı, tedarikçi ve sipariş bilgilerinin yer aldığı bir başlık bloğu, her satırı kendi KDV'si ve toplamıyla hesaplayan bir ürün tablosu ve tüm satırları toplayan bir toplam bloğu bulunur. Dosyayı şablon olarak kaydedin, her siparişi bir kayıt sayfasından numaralandırın ve tedarikçiye PDF göndermeden önce siparişi veren kişi dışındaki birinin onayını alın. Dikkatli kurulmuş bir şablon yaklaşık bir saatte hazır olur.
Elektronik tablo iyi bir başlangıç noktasıdır, ama tahmin edilebilir biçimlerde bozulur. Biri eski bir dosyayı kopyalayıp sipariş numarasını değiştirmeyi unutabilir, bir toplam elle üzerine yazılabilir ya da bir teslimat, eşleşeceği bir siparişi olmadan gelebilir. Aşağıdaki yöntem bu sorunları sabit bir düzen, formüller ve basit bir onay kaydıyla önlemeyi amaçlar. Formla başlamak isterseniz satın alma siparişi oluşturucumuz aynı alanları sorar; kendi düzeninizi bununla karşılaştırabilirsiniz.
Excel'de satın alma siparişinde hangi alanlar olmalı?
Excel'i açmadan önce siparişi teslim alacak kişi ile faturayı ödeyecek kişiyle alanları birlikte belirleyin. Eksik her alan çoğu zaman sonradan sorulacak bir soru demektir. Kullanılabilir bir siparişte genellikle şunlar bulunur:
- Sipariş bilgileri: satın alma sipariş numarası, sipariş tarihi, istenen teslim tarihi ve para birimi.
- Alıcı ve teslimat: şirket adınız, teslimat adresi ve malı teslim alacak kişi.
- Tedarikçi: firma adı, adres, iletişim kişisi ve varsa tedarikçinin kendi referans numarası.
- Koşullar: ödeme vadesi, teslimat koşulları ve tedarikçinin uyması gereken talimatlar.
- Onay: siparişi onaylayan kişinin adı ve onay tarihi.
Başlık bloğunu ve sipariş numarasını kurun
Siparişi bir sayfada, kaydı ikinci bir sayfada tutun. Aşağıdaki adımları bir kez uygulayın, sonra dosyayı kimsenin doğrudan düzenlemediği bir şablon olarak saklayın.
- Boş bir çalışma kitabı açın, A sütununa başlık etiketlerini yazın ve değerler için B sütununu boş bırakın.
- İkinci bir sayfa ekleyin, adını Kayıt koyun ve sipariş numarası, sipariş tarihi, tedarikçi, toplam tutar ve onaylayan sütunlarını oluşturun.
- Bir sonraki sipariş numarasını kayıt sayfasının son satırından alıp elle yazın. Eski bir siparişin numarasını asla kopyalamayın.
- Ödeme vadesi hücresini seçin, Veri sekmesinden Veri Doğrulama'yı açın ve 30 gün, 60 gün ve Peşin gibi bir liste tanımlayın. Böylece bir siparişte "30 gün", başka bir siparişte "otuz gün" gibi farklı yazımlar oluşmaz.
- Gözden Geçir sekmesinden Sayfayı Koru'yu seçin ve yalnızca girdi hücrelerinin düzenlenebilir kalmasını sağlayın. Toplamlar ve formüller üzerine yazılmamalıdır.
Sipariş satırlarını formüllerle kurun
Satır tablosunu başlık bloğunun altına yerleştirin ve Ekle menüsünden Tablo'ya çevirin. Tablo, yeni satır eklediğinizde formülleri kendiliğinden genişletir; böylece her formülü elle aşağı kopyalayıp birini kaçırma riski ortadan kalkar. Düzeni kolay takip etmek için sütunları A'dan G'ye şöyle dizin: ürün kodu, açıklama, miktar, birim fiyat, satır ara toplamı, KDV oranı ve satır toplamı. Aşağıdaki hücre örnekleri ilk satır veri satırı olan 5. satıra göre yazılmıştır.
| Sütun | Ne girilir | Formül veya kontrol |
|---|---|---|
| Ürün kodu | Sizin kodunuz veya tedarikçinin parça numarası | Tedarikçi kataloğuyla karşılaştırın |
| Açıklama | Ölçü veya özellik içeren sade bir açıklama | Tedarikçinin bilmeyebileceği iç kısaltmalardan kaçının |
| Miktar | Sipariş edilen adet | Ağırlıkla alım yapmıyorsanız tam sayı kullanın |
| Birim fiyat | KDV hariç, anlaşılan birim fiyat | Fiyatı yalnızca en güncel tekliften kopyalayın |
| Satır ara toplamı | Hesaplanan alan | =C5*D5 (miktar çarpı birim fiyat) |
| KDV oranı | Bu ürüne uygulanan oran | Serbest metin değil, açılır liste kullanın |
| Satır toplamı | Hesaplanan alan | =E5*(1+F5) (ara toplam çarpı (1 + KDV oranı)) |
Tablonun altına üç toplam ekleyin: ara toplam, toplam KDV ve genel toplam. Ara toplam ve genel toplam, ilgili sütunların üzerinde TOPLA fonksiyonuyla alınır; toplam KDV ise genel toplamdan ara toplamın çıkarılmasıyla bulunur. Şablonu kurarken sonucu bir hesap makinesiyle bir kez kontrol edin ve formülleri her değiştirdiğinizde yeniden kontrol edin.
Varsayımları açık yazarak bir örnek verelim: 40 koli, birim fiyat 12,50 TL, KDV oranı %20. Satır ara toplamı 500,00 TL, KDV 100,00 TL ve satır toplamı 600,00 TL olur. Sayfanız başka bir sonuç gösteriyorsa bir formül yanlış hücreye bakıyordur; devam etmeden önce hücre başvurularını kontrol edin.
Onay adımını sayfanın atlayamayacağı biçimde kurun
Elektronik tablo, birinin toplamı değiştirmesini engellemez; kontrol bu dosyayı nasıl kullandığınızdan gelmelidir. Önerimiz basit bir kuraldır: siparişi açan kişi onaylamaz. Onaylayana bir ad hücresi ve bir tarih hücresi verin ve yalnızca bu hücrelerin onaylayan tarafından doldurulmasını sağlayın. Onaydan sonra PDF kopyasını, alıcıların okuyabileceği ama değiştiremeyeceği bir klasöre kaydedin.
Aşağıdaki tablo, düz bir elektronik tablonun nerede işe yaradığını ve nerede ikinci bir kontrol gerektirdiğini gösterir.
| Kontrol | Elektronik tabloda nasıl yapılır | Nerede yetersiz kalır |
|---|---|---|
| Sipariş numarası | Kayıt sayfası; sonraki numara kayıttan elle yazılır | İki kişi farklı kopyalardan numara verirse |
| Onay | Yalnızca onaylayanın doldurduğu ad ve tarih hücreleri | Onay tarihi girildikten sonra satırlar değiştirilirse |
| Sürüm kontrolü | Salt okunur şablon; her sipariş ayrı bir dosya olarak kaydedilir | Eski bir sipariş toplamı yeni siparişe taşınırsa |
| Teslim eşleştirmesi | Kayıt sayfasında teslim alınan miktar sütunu | Teslimat yalnızca e-postada kayıtlıysa |

Siparişi gönderin ve kayda geçirin
Sipariş onaylandıktan sonra her seferinde aynı rutini izleyin ki hiçbir şey hafızaya bağlı kalmasın.
- Siparişi, KDV ve teslimat koşulları dahil, tedarikçi teklifiyle satır satır karşılaştırın.
- Onaylanan dosyayı, dosya adında sipariş numarası olacak şekilde PDF olarak kaydedin.
- Siparişi ortak bir satın alma e-posta adresinden gönderin; böylece sipariş bir kişinin ofiste olmasına bağlı kalmaz.
- Siparişi kayıt sayfasına onaylayanın adı ve beklenen teslim tarihiyle birlikte ekleyin.
- Mal geldiğinde teslim alınan miktarı kaydedin ve faturayı ödemeden önce siparişle karşılaştırın.
Tedarikçiden gelen teyit e-postasını da kayda ekleyin. Teyit ile sipariş arasında fark varsa, örneğin fiyat, miktar ya da teslim tarihi farklıysa, eski sipariş dosyasını değiştirmeyin. Yeni bir sürüm kaydedin ve onayı yeniden alın. Böylece hangi koşulların geçerli olduğu her zaman tek bir dosyadan okunur.
Elektronik tablo ne zaman yetmez?
Elektronik tablolar ayda birkaç sipariş, tek bir satın alma sorumlusu ve sabit bir tedarikçi listesi için uygundur. Birden fazla kişi aynı anda sipariş verdiğinde, stok seviyeleri önem kazandığında ya da her faturanın bir siparişe ve bir teslimata eşleştirilmesi gerektiğinde risk artar. O noktada dosyaları kontrol etmek, satın almayı yürütmekten daha çok zaman alır.
Dika Ops'ta satın alma, satış, stok, muhasebe ve diğer modüller aynı kayıt üzerinde çalışır. Bir sipariş tedarikçiye, getireceği mallara ve etkilediği hesaplara bağlı kalır; aynı rakamları üç yere yeniden yazmanız gerekmez. Dika Ops'u üretim, dağıtım ve satış yapan şirketler için geliştirdik. Satın alma modülü sayfasında ayrıntıları okuyabilirsiniz.
Kendi onay kurallarınıza uyan bir araca ihtiyacınız varsa özel yazılım ekibimiz bu aracı sizinle birlikte kurabilir. Sipariş formunda kullanılacak alanlar ve ifadeler için satın alma siparişimi nasıl oluşturabilirim yazımıza bakabilirsiniz. Sipariş öncesi stok sayımı kararlarınızı etkiliyorsa Excel'de stok takibi rehberi işinize yarar; siparişlerin hesaplara nasıl yansıdığını görmek için ay sonu kapanış kontrol listesine göz atın.
Sıkça sorulan sorular
Satın alma siparişi şablonunu Excel'in çevrimiçi sürümünde ya da Google E-Tablolar'da hazırlayabilir miyim?
Evet. Tablo, formül ve veri doğrulama özelliği olan her elektronik tablo programında aynı yöntem çalışır. Menü adları programa göre değişebilir, bu yüzden bir komutu bulamazsanız yardım bölümüne bakmanız yeterlidir.
Sipariş toplamını hangi formül hesaplar?
Her satırda miktarı birim fiyatla çarpıp ara toplamı bulun, ardından ara toplamı (1 + KDV oranı) ile çarpın. Sipariş toplamları, satır sütunlarının üzerinde TOPLA fonksiyonuyla alınır. Şablonu gerçek bir siparişte kullanmadan önce bilinen bir örnekle sınayın.
Satın alma sipariş numaraları sıralı olmalı mı?
Sıralı numaralar denetlemesi en kolay olanlardır, çünkü aradaki bir boşluk ilk bakışta görülür. Bir siparişi iptal ederseniz numarayı kayıtta tutun ve geçersiz olarak işaretleyin; numarayı yeniden kullanmayın. Böylece kayıtlarınız tedarikçinin elindeki belgelerle uyumlu kalır.
Bir satın alma siparişini kim onaylamalı?
Bütçe üzerinde yetkisi olan ve siparişi kendisi açmayan biri onaylamalıdır. Küçük ekiplerde bu genellikle işletme sahibi ya da bir yönetici olur. Onaylayanın adını ve tarihini kaydedin, onaylanmış PDF'i referans olarak saklayın.
Küçük bir işletme elektronik tablodan satın alma yazılımına ne zaman geçmeli?
Birden fazla kişi sipariş verdiğinde, stok seviyelerinin her teslimatta güncellenmesi gerektiğinde ya da faturalar siparişlerle sık sık geç eşleştiğinde bir sistem düşünün. Satın alma kayıtları için ek bir saklama yükümlülüğünüz olup olmadığını yerel kurallara ve mali müşavirinize danışarak kontrol edin.
Bir sonraki adım
Bu hafta şablonu kurun: başlık bloğu, kayıt sayfası, formüllü ürün tablosu ve bir onay hücresi. Herkes kullanmaya başlamadan önce üç test siparişini bir hesap makinesiyle kontrol edin. Elektronik tablo ekibinizi yavaşlatmaya başlarsa bizimle iletişime geçin. Biz Dika Design olarak siparişlerinizi sizinle birlikte inceleriz ve bir sistemin masrafını ne zaman karşılayacağını size açıkça söyleriz.



