Fiyat tekliflerimi nasıl hazırlayabilirim sorusunun kısa cevabı şudur: teklifi dört parçaya ayırın, yani müşteri ve kapsam, kalemler ve fiyatlar, KDV ve toplam, koşullar ve geçerlilik. Her kalemin maliyetini ve kâr payını teklif yazılmadan önce hesaplayın. Bu sıra, teklif verdikten sonra "bu fiyat neden düşük çıktı?" sorusunu ortadan kaldırır.
Birçok küçük işletmede teklif, bir önceki müşterinin dosyasını kopyalayıp değiştirmekle başlar. Bu yöntem hızlıdır ama fiyat, kapsam ve koşullar birbirinden kopar. Müşteriye giden bir teklifin fiyatı işin gerçek maliyetiyle uyuşmadığında ise kâr sessizce erir. Biz, Dika Design olarak, bu yazıda teklifi hem hızlı hem tutarlı hazırlamanın pratik yolunu anlatıyoruz.
Aşağıda teklifin yapısını, maliyetten satış fiyatına geçişi, şablonu adım adım kurmayı, koşulları ve teklif sonrası takibi bulacaksınız. Yazıdaki sayılar yöntemi göstermek için seçilmiş örneklerdir; kendi fiyatlarınız için kendi maliyetlerinizi kullanın.
Teklifte bulunması gereken bölümler
Müşteri teklifi okurken en çok üç şeye bakar: ne alacağı, ne kadar ödeyeceği ve hangi koşullarda. Teklifin her bölümü bu üç soruya cevap vermelidir. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan bölümleri ve dikkat edilmesi gereken hataları gösteriyor.
| Bölüm | İçerik | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Teklif bilgileri | Teklif numarası, tarih, hazırlayan kişi | Numara tekrar eder ya da hiç yazılmaz |
| Müşteri ve kapsam | Müşteri unvanı, işin kısa tanımı, dahil ve hariç işler | Kapsam belirsiz kalır, sonradan tartışma çıkar |
| Kalemler | Ürün ya da hizmet, miktar, birim fiyat, tutar | Birim ve miktar tutarlı yazılmaz |
| KDV ve toplam | KDV hariç tutar, KDV oranı, KDV tutarı, genel toplam | KDV dahil ve hariç tutarlar karışır |
| Koşullar | Ödeme şekli, teslim süresi, geçerlilik süresi | Koşullar yazılmaz ya da çok genel kalır |
Tabloda en çok gözden kaçan şey "hariç" kısmıdır. Teklifte açıkça yazılmayan bir iş, müşteri tarafından çoğu zaman dahil sanılır. Bu yüzden kapsam dışı işleri ayrı bir satırda belirtin.
Teklifin dili de önemlidir. Kısa cümleler, somut bilgiler ve "en uygun fiyat" ya da "kısa sürede" gibi belirsiz ifadelerden uzak bir üslup müşteriye ne aldığını hızlı anlatır. Bunun yerine kaç gün, hangi miktar ve hangi kapsam olduğunu yazın.
Maliyetten satış fiyatına nasıl geçilir?
Fiyat belirlemenin güvenilir yolu, önce maliyeti bulmak ve sonra kâr payını eklemektir. Maliyet; malzeme, doğrudan işçilik ve işe düşen genel giderlerin toplamıdır. Pazarın kabul edeceği fiyatı da değerlendirin, ama fiyatı maliyeti bilmeden indirmeyin.
- Doğrudan maliyeti toplayın. Malzeme ve doğrudan işçilik gibi kalemleri tek tek yazın.
- Genel gider payını ekleyin. Kira, yazılım, sigorta gibi giderlerin işe düşen kısmını makul bir ölçüte göre dağıtın.
- İstediğiniz kâr payını belirleyin. Kâr eklemesi (markup) ile kâr marjı farklı şeylerdir. Teklifi hazırlayan herkesin hangisini kullandığını bildiğinden emin olun.
- Satış fiyatını hesaplayın. Kâr eklemesi yüzdesini maliyete uygulayın. İki oranı karıştırmamak için kâr marjı hesaplama aracını kullanarak sonucu kontrol edin.
- Teklifi son kez değerlendirin. Satış fiyatının kâr oranını ve müşterinin bütçesiyle uyumunu bir kez daha gözden geçirin.
Örneğe bakalım. Maliyeti 400 TL olan bir işe yüzde 30 kâr eklemesi uyguladığınızda satış fiyatı 520 TL olur. Bu örnekte kâr eklemesi yüzde 30, kâr marjı ise yaklaşık yüzde 23,1'dir. İki oran farklı bir şeyi ölçtüğü için teklifte hangisinden söz ettiğinizi bilmek ve yazmak gerekir.
| Maliyet | Kâr eklemesi | Satış fiyatı | Kâr marjı |
|---|---|---|---|
| 400 TL | %30 | 520 TL | %23,1 |
| 250 TL | %40 | 350 TL | %28,6 |
| 1.000 TL | %20 | 1.200 TL | %16,7 |
Tablodaki sayılar, hesap yönteminin nasıl işlediğini göstermek için seçilmiş örneklerdir. Gerçek bir fiyat listesi değildir.
Kâr eklemesi ile marjı karıştırmanın en sık sonucu, kârın beklenenden düşük çıkmasıdır. Aynı maliyete yüzde 30 eklemek ile yüzde 30 marj hedeflemek farklı satış fiyatları verir. Bu yüzden iç hesapta hangi yöntemi kullandığınızı bir kez yazın ve her yeni teklifte aynı yöntemi uygulayın.
Teklif şablonunu adım adım kurun
Şablon bir kez doğru kurulursa her teklifte aynı düzeni tekrar kullanabilirsiniz. Aşağıdaki sıra, küçük bir hizmet ya da ürün işletmesi için yeterli olan bir yapı sunuyor.
- Şirket bilgilerini ve teklif numarasını sabitleyin. Numara sırası her teklifte artsın ve geriye dönük değiştirilmesin.
- Müşteri ve işin kapsamını yazın. Dahil olan işleri ve dahil olmayanları ayrı satırlarda belirtin.
- Kalemleri tek tek girin. Her kalemde ad, miktar, birim fiyat ve tutar bulunsun.
- KDV'yi ayrı bir satırda gösterin. KDV hariç ara toplam, KDV tutarı ve genel toplam sırasıyla yer alsın. KDV oranı ürüne göre değişebileceği için her kalemde belirtin. Hesabı hızlı kontrol etmek için KDV hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
- Koşulları ve geçerlilik süresini ekleyin. Bunları bir sonraki bölümde ayrıntılı ele alıyoruz.
- Kabul alanını koyun. Müşteri adı, tarih ve imza için yer bırakın.

Koşullar ve geçerlilik süresi nasıl yazılır?
Koşullar, teklifin en çok tartışılan kısmıdır. Açık ve kısa bir dille yazılmış koşullar hem müşteriyi hem de sizi korur. Aşağıdaki ifadeler örnektir; her birini kendi işinize göre değiştirin.
| Koşul | Örnek ifade | Neden önemli |
|---|---|---|
| Geçerlilik | Bu teklif yazıldığı tarihten itibaren 30 gün geçerlidir. | Fiyatın ne kadar süre bağlayıcı olduğunu belirler |
| Ödeme | Ödeme, iş tesliminde ya da belirtilen taksitlerle yapılır. | Nakit akışı beklentisini netleştirir |
| Teslim süresi | Teslim süresi, onaydan sonra yaklaşık iki haftadır. | Müşteri beklentisini ve iş planını hizalar |
| Kapsam dışı | Bu teklifte yer almayan işler ayrıca fiyatlandırılır. | Sonradan gelen ek talepleri kontrol altında tutar |
| Fiyat değişikliği | Malzeme fiyatlarında belirgin bir değişiklik olursa fiyat yeniden gözden geçirilir. | Maliyet riskini adil biçimde paylaştırır |
Geçerlilik süresi, teklifi kabul edilmeden önceki dönemi sınırlar. Süreyi açıkça yazmak, müşterinin karar vermesini de kolaylaştırır. Yazılı kabulden sonra fiyatın değişmesi gerekirse, bunu teklifte önceden belirttiğiniz koşullar çerçevesinde yapın.
Teklif sonrası takip nasıl yapılır?
Teklif göndermek işin yarısıdır. Geri kalanı, müşterinin karar sürecini izlemekle geçer. Teklif sayısı arttığında bu takibi bir not defterinde tutmak zorlaşır.
- Gönderimden iki ya da üç iş günü sonra kısa bir takip mesajı yazın.
- Müşterinin itirazlarını teklif numarasıyla birlikte not edin. Aynı itiraz tekrar ederse şablonu düzeltin.
- Kabul edilen ve reddedilen teklifleri ayrı olarak işaretleyin, kapanış oranını ay sonunda hesaplayın.
- Kabul edilen teklifin kalemlerini sipariş ve fatura kaydına eksiksiz aktarın.
Takip sırasında en değerli bilgi, reddedilen tekliflerin nedenidir. Fiyat mı yüksekti, teslim süresi mi uzundu, yoksa kapsam mı müşteriyi ikna etmedi? Bu nedenleri her teklifte kısa bir etiketle kaydederseniz, bir sonraki teklifte neyi değiştirmeniz gerektiğini görebilirsiniz. Teklif kabul edilip faturaya dönüştüğünde belge adımları için faturamı nasıl kesebilirim rehberimize bakabilirsiniz.
Satış aşamalarını izlemek için satış hunisi yönetimi yazımızdaki aşamalar işinize yardımcı olabilir. Müşteri ve fırsat kayıtlarını ne zaman bir CRM programına taşıyacağınızı ise CRM programı nasıl seçilir rehberimizde anlattık.
Teklif, sipariş ve fatura akışını tek kayıt üzerinde tutmak isterseniz Dika Ops'un Satış ve Teklifler modülü sayfasına bakabilirsiniz. Dika Ops, satış ve CRM kayıtlarını diğer ERP kayıtlarıyla aynı yerde tutar, bu da teklifin kabul edildikten sonra sipariş ve stok tarafına aktarılmasını kolaylaştırır.
Sıkça sorulan sorular
Teklifte fiyat KDV dahil mi hariç mi yazılmalı?
Her iki tutarı da net gösterin: KDV hariç birim fiyatı, KDV oranını, KDV tutarını ve KDV dahil genel toplamı. Böylece müşteri hangi tutarı ödeyeceğini kolayca görür. Oranın ürüne göre değişebileceğini de notlarda belirtmek yararlıdır.
Bir teklif ne kadar süre geçerli olmalı?
Süre, işin türüne ve malzeme ya da hizmet maliyetlerinin ne kadar oynak olduğuna göre belirlenmelidir. Süreyi açıkça yazın ve süre dolduktan sonra fiyatın yeniden gözden geçirileceğini belirtin. Çok uzun süreli teklifler, maliyet riskini tek başınıza taşımanız anlamına gelir.
Düşük fiyat vermek her zaman işi kazandırır mı?
Hayır. Fiyat maliyeti karşılamıyorsa iş büyüdükçe zarar da büyür. Önce maliyeti ve kâr payını hesaplayın, sonra rekabete göre pazarlık alanınızı belirleyin. Düşük fiyatla kazanılan işler, sonradan genellikle ek talep ve gecikme sorunlarıyla gelir. Müşteriyle konuşurken fiyatı düşürmek yerine kapsamı küçültmek de çoğu zaman daha sağlıklı bir seçenektir.
Müşteri teklifi kabul ettikten sonra fiyat değişebilir mi?
Yazılı kabul sonrasında fiyat değişikliği, teklifte önceden belirtilen koşullar çerçevesinde yapılmalıdır. Kapsam değişiyorsa, yeni bir teklif hazırlamak en temiz yoldur. Bu sayede her iki taraf da neyin değiştiğini kayıtta görür.
Teklif hazırlamak için bir programa ihtiyacım var mı?
Küçük işletmeler çoğu zaman sabit bir şablonla başlar. Teklif sayısı arttığında müşteri, teklif ve sipariş kayıtlarını tek yerde tutmak işi kolaylaştırır. Hangi ihtiyaçta hangi sistemin uygun olduğunu ERP mi muhasebe programı mı yazısında karşılaştırdık. Başlamak için elinizdeki son on teklifi tek bir tabloya dökün; hangi bilgilerin her teklifte tekrar ettiğini görmek, şablonun ilk halini oluşturmak için yeterlidir.
Sonraki adım
Bu hafta yapabileceğiniz en faydalı iş, son gönderdiğiniz üç teklifi yukarıdaki bölümlere göre yeniden okumaktır. Eksik bölüm, belirsiz kapsam ya da yanlış KDV gösterimi bulursanız şablonu düzeltin. Teklif sürecinizi sistem düzeyinde kurmak isterseniz kurumsal yazılım ekibimizle ya da bizimle iletişime geçerek mevcut akışınızı birlikte değerlendirebiliriz.



