Bulut ERP, sağlayıcının sunucularında çalışan ve internet tarayıcısından erişilen, genellikle abonelikle kullanılan bir sistemdir. Kurulu ERP ise şirketin kendi sunucusuna kurulur; donanım, güncelleme ve yedekleme sorumluluğu size aittir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin çoğunda bulut daha az bakım yükü getirir, ama bazı durumlarda kurulu model daha uygundur.
Karar “hangisi daha modern” sorusuyla değil, “hangi yükü kim taşıyacak” sorusuyla verilir. Sunucuyu, yedeği, güvenlik güncellemesini ve kesinti anındaki müdahaleyi kimin üstlendiği, iki modeli ayıran asıl farktır.
Bu yazıda iki modeli maliyet, güvenlik, hız, esneklik ve veri sahipliği açısından karşılaştırıyor, size uygun olanı seçmeniz için bir soru listesi veriyoruz. ERP'nin ne olduğunu merak ediyorsanız ERP nedir yazımız başlangıç için uygundur.
Bulut ERP nedir
Bulut ERP'de yazılım ve veri, sağlayıcının yönettiği sunucularda durur. Siz tarayıcı ya da uygulama üzerinden bağlanırsınız. Güncellemeler, yedekleme ve altyapı bakımı sağlayıcı tarafından yürütülür. Ödeme genellikle kullanıcı sayısına ve kullanılan modüllere göre aylık veya yıllık abonelik biçimindedir.
Bu modelde sunucu satın almanız, işletim sistemi yamalarını izlemeniz ya da yedek diski kontrol etmeniz gerekmez. Karşılığında verinin nerede tutulduğu ve sağlayıcıyla yaptığınız sözleşme önem kazanır.
Kurulu (şirket içi) ERP nedir
Kurulu ERP'de yazılım, şirketin kendi sunucusuna ya da kendi kiraladığı bir sunucuya yüklenir. Lisansı genellikle bir kez satın alırsınız, yıllık bakım ve destek bedeli ayrıca ödenir. Sunucu, ağ, yedekleme ve güvenlik güncellemelerinden siz sorumlusunuzdur.
Bu model, verinin tamamen kendi kontrolünüzde durmasını ve internet bağlantısından bağımsız çalışmayı sağlar. Bunun bedeli, bir BT yetkinliğine ve süreklilik planına ihtiyaç duymanızdır.
Bulut ve kurulu ERP karşılaştırması
| Konu | Bulut ERP | Kurulu ERP |
|---|---|---|
| Başlangıç yatırımı | Düşük; abonelikle başlanır | Yüksek; lisans, sunucu ve kurulum |
| Süregelen gider | Aylık veya yıllık abonelik | Bakım bedeli, sunucu, elektrik, BT personeli |
| Güncelleme | Sağlayıcı yürütür | Sizin planınıza bağlıdır |
| Yedekleme | Sağlayıcı sorumluluğunda; koşulları sözleşmeden okuyun | Sizin sorumluluğunuzda |
| Erişim | İnternet olan her yerden | Çoğunlukla ofis ağı veya VPN |
| İnternet kesintisi | Çalışmayı durdurur | Yerel ağ varsa sürer |
| Özelleştirme | Sağlayıcının sunduğu ölçüde | Daha geniş, ama bakımı size ait |
| Veri kontrolü | Sözleşmeye ve konuma bağlı | Tam kontrol sizde |
Maliyeti nasıl düşünmeli
Bulutta ucuz, kurulu modelde pahalı gibi bir genelleme yanıltıcıdır. İki modelin maliyeti farklı zamana yayılır. Bulut, yatırımı küçük tutar ama gider her dönem devam eder; kurulu model başta büyük bir yatırım ister, sonraki yıllarda bakım bedeli ve BT emeği ile sürer.
Karşılaştırmayı en az üç yıllık toplam sahip olma maliyetiyle yapın. Kurulu modelde şu kalemleri unutmayın: sunucu donanımı ve yenileme, yedekleme çözümü, güvenlik yazılımı, kesintisiz güç kaynağı, işletim sistemi lisansı ve bu sistemi yöneten kişinin zamanı.
Maliyet karşılaştırmasında kontrol listesi
- Lisans veya abonelik: kullanıcı sayısı artarsa fiyat nasıl değişir?
- Kurulum ve veri aktarımı: ilk iş için ayrı bir ücret var mı?
- Donanım: sunucu, depolama, yedek cihaz ve ömrü.
- İnsan: sistemi kim yönetecek, yoksa dışarıdan mı hizmet alınacak?
- Çıkış: veriyi dışarı almak ve sözleşmeyi bitirmek ne kadar kolay?
Güvenlik ve veri sahipliği
“Bulut daha güvensizdir” ya da “kurulu daha güvenlidir” diye kesin bir hüküm yoktur. Güvenlik, yapılan işin kalitesine bağlıdır. Küçük bir işletmenin ofisteki tek sunucusunda yamalar geciktiyse, düzenli yedek alınmıyorsa, o sunucu iyi yönetilen bir bulut altyapısından daha riskli olabilir. Tersine, hassas veriyi kendi kontrolünde tutmak isteyen ve BT ekibi olan bir şirket için kurulu model makuldür.
Bulut sağlayıcısına sorulacak sorular açıktır: Veri hangi ülkede tutuluyor? Yedekler hangi sıklıkla alınıyor ve ne kadar süre saklanıyor? Kullanıcı yetkileri ve işlem kayıtları nasıl yönetiliyor? Sözleşme bittiğinde veriyi hangi biçimde alabilirsiniz? Kişisel verilerin korunması mevzuatı açısından ek yükümlülükleriniz varsa bunları hukuk danışmanınızla birlikte değerlendirin.
Hangi durumda bulut, hangi durumda kurulu
| Durum | Daha uygun model |
|---|---|
| Küçük ekip, BT personeli yok | Bulut |
| Birden fazla şube veya evden çalışan kullanıcılar | Bulut |
| Hızlı başlamak, düşük ilk yatırım istiyorsunuz | Bulut |
| İnternet bağlantısı sık kesiliyor, üretim sahası bağlantısız | Kurulu veya yerel ağ destekli |
| Veriniz yalnızca kendi altyapınızda durmak zorunda | Kurulu |
| Çok özel, derin entegrasyon ve kod değişikliği | Kurulu veya özel yazılım |
Çoğu KOBİ için çizgi nettir: BT ekibiniz ve veriyi şirket içinde tutma zorunluluğunuz yoksa bulut, bakım yükünü azaltır. Küçük işletmeler için sistem seçimini KOBİ için ERP yazımızda ayrıca ele aldık.
İnternet kesintisi ve performans
Bulut sistemlerin en sık dile getirilen çekincesi internet bağımlılığıdır. Bağlantı koptuğunda çalışma durabilir; depoda ya da sahada çalışanlar için bu ciddi bir sorundur. Ofis ortamında yedek bir hat ya da mobil bağlantı bu riski büyük ölçüde azaltır. Depo ya da üretim sahası için ise bağlantının sahada nasıl sağlandığını kurulumdan önce deneyin.
Hız tarafında bulut ve kurulu model arasında kesin bir üstünlük yoktur. Yavaşlık, çoğunlukla ağ kalitesinden, kullanıcı sayısından ya da kötü hazırlanmış raporlardan gelir. Satıcıdan canlı bir deneme ortamı isteyip kendi veri hacminize yakın bir senaryoyu deneyin.
Karar vermek için beş adım
Satıcıların sunumlarına girmeden önce kendi cevaplarınızı hazırlarsanız, görüşmeler çok daha verimli geçer. Şu sırayı izlemenizi öneririz:
- Kullanıcı sayınızı ve kullanıcıların nereden bağlanacağını yazın: ofis, depo, saha, ev.
- İnternet bağlantınızın kalitesini ve yedek hattınız olup olmadığını kontrol edin.
- Verinizin yasal veya sözleşmesel olarak nerede durması gerektiğini mali müşavirinizle ve gerekirse hukuk danışmanınızla netleştirin.
- Sistemi yönetecek kişiyi belirleyin; kurulu modelde bu kişinin zamanı da maliyettir.
- İki seçenek için üç yıllık toplam maliyeti yazılı tekliflerle karşılaştırın.
Bu beş cevap çoğu zaman kararı kendiliğinden verir. Cevaplar karışıksa küçük bir pilot kullanıcı grubuyla bulutta başlamak, geri dönüşü en ucuz seçenektir.
Geçiş ve dönüş: sözleşmeye bakın
Hangi model olursa olsun asıl sorun çıkış anında ortaya çıkar. Bulutta sağlayıcıyı değiştirmek isterseniz verinizi ne biçimde, ne kadar sürede ve hangi ek ücretle alacağınız belli olmalıdır. Kurulu modelde lisansınızın bakım süresi dolunca güncelleme ve destek alamayabilirsiniz. Bu iki durum için de sözleşmedeki maddeleri satın almadan önce okuyun.
Kurulum aşamalarını planlıyorsanız, modelden bağımsız olarak geçerli adımlar için ERP kurulum süreci yazımıza bakabilirsiniz.
Dika Ops ve altyapı sorusu
Dika Ops'u, satış, satın alma, stok, finans ve muhasebeyi aynı kayıtta yürüten bir ERP olarak geliştirdik. Dika Ops bulutta barındırılır; yetkiler rol bazlıdır ve önemli işlemler bir kişinin onayına sunulur. Modüllere dikaops.com adresinden göz atabilirsiniz. Dika Ops şu anda kapalı betada, şirketler bekleme listesine katılıyor.
Kendi altyapınızda çalışması gereken ya da mevcut sistemlerinizle derin entegrasyon isteyen bir uygulama arıyorsanız özel yazılım ve kurumsal uygulama hizmetimiz bunun için ayrı bir yoldur. Genel bakış için ana sayfamıza uğrayabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bulut ERP güvenli mi?
Güvenlik, sağlayıcının uyguladığı yöntemlere bağlıdır. Verinin konumunu, yedekleme sıklığını, yetki ve işlem kayıtlarını ve veri çıkarma koşullarını sorun. İyi yönetilen bir bulut çözümü, bakımı ihmal edilmiş bir ofis sunucusundan daha güvenli olabilir.
Bulut ERP'de verilerim bana mı ait?
Genellikle evet; ancak bu sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Sözleşme bitiminde veriyi hangi biçimde ve ne kadar sürede alabileceğinizi öğrenin. Böyle bir madde yoksa teklifi imzalamadan önce ekletin.
İnternet kesilirse işim durur mu?
Bulut sistemlerde evet, bağlantı olmadığı sürece çalışamazsınız. Ofis için yedek hat veya mobil bağlantı bu riski azaltır. Bağlantısız çalışması gereken saha varsa kurulum öncesi ayrıca planlayın.
Kurulu ERP'yi sonradan buluta taşıyabilir miyim?
Çoğu zaman mümkündür, ancak ürüne ve veri yapısına bağlı bir projedir. Taşıma maliyetini ve süresini üreticiden yazılı olarak isteyin. Baştan doğru modeli seçmek bu işi gereksiz kılabilir.
Hangisi daha ucuz?
Bulut başlangıçta daha ucuzdur, ama gider her dönem devam eder. Kurulu model başta pahalıdır, sonra bakım ve BT emeği ile sürer. En az üç yıllık toplam sahip olma maliyetiyle karşılaştırın.
KOBİ için hangisi önerilir?
BT ekibi olmayan ve hızlı başlamak isteyen çoğu KOBİ için bulut daha az yük getirir. Verinin şirket içinde kalması zorunluysa ya da bağlantısız çalışma şartı varsa kurulu model değerlendirilmelidir.
Özet ve sonraki adım
Bulut ERP bakım yükünü sağlayıcıya verir ve düşük ilk yatırımla başlar; kurulu ERP kontrolü ve bağımsızlığı size bırakır ama BT sorumluluğunu da yükler. Doğru seçim, hangi yükü taşıyabileceğinize ve verinizin nerede durması gerektiğine bağlıdır.
Karar öncesi iki şeyi yazılı alın: verinizi nasıl geri alacağınızı ve yedeklemenin kimin sorumluluğunda olduğunu. Bu iki madde netse, geri kalan farklar yönetilebilir.
