Dika Ops'u inceleyin

Genel giderler nasıl hesaplanır? Adım adım örnekli rehber

Genel giderler nasıl hesaplanır? Dolaylı giderleri toplayın, bir tabana bölün. Adım adımlar, örnek tablo ve kontrol listesiyle genel gider oranı.

Güncellendi 7 dk okuma İş yazılımları
Masada basılı grafikler, not defteri ve hesap makinesi; işletme giderlerini gözden geçirmek için hazır

Genel giderler nasıl hesaplanır sorusunun cevabı iki adımdan oluşur. Önce bir dönemdeki dolaylı giderleri toplarsınız. Sonra isterseniz bu toplamı bir tabana bölerek genel gider oranını bulursunuz. Genel gider, ürün ya da işe doğrudan bağlanmayan ve her ek satışla kendiliğinden artmayan giderlerdir: kira, elektrik, yazılım aboneliği, sigorta ve idari personel maaşı gibi. Toplamı bilmek, işi açık tutmak için ayda ne kadar kazanmanız gerektiğini gösterir. Oranı bilmek ise her satıştan bu giderlere ne kadar pay ayırmanız gerektiğini gösterir.

Hesap kolaydır; zor olan, hangi giderin genel gider sayılacağına karar vermek ve bu kuralı her ay aynı tutmaktır. Sabit giderleriniz belliyse bunları ücretsiz başabaş noktası hesaplama aracımıza girerek ne kadar satış yapmanız gerektiğini görebilirsiniz. Bu rehberde listeyi nasıl oluşturacağınızı ve bunu fiyatlama ve planlamada kullanabileceğiniz bir orana nasıl çevireceğinizi anlatıyoruz.

Genel gider neyi kapsar

Genel giderler dolaylı giderlerdir. Tek bir ürüne ya da işe değil, tüm işletmeyi ayakta tutarlar. Ana ölçü basittir: bir birim daha üretseydiniz bu gider doğrudan artar mıydı? Artmıyorsa büyük ihtimalle genel giderdir. Hammadde doğrudan giderdir; ancak hammaddenin depolandığı binanın kirası genel giderdir.

Bazı giderler karışıktır. Örneğin telefon faturası hem satış görüşmelerini hem de genel yönetimi kapsayabilir. Bu tür giderleri makul bir ölçütle, örneğin hatta bağlı personelin kullanım payına göre bölün ve ölçütü yazılı tutun. Böylece her dönemde aynı kural uygulanır.

Genel gider nasıl hesaplanır: adım adım

  1. Bir dönem seçin. Bir ay ya da bir çeyrek kullanın. Tüm giderler için aynı dönemi seçin ve hesaplamaya başlamadan önce o dönemin tüm faturalarının kaydedildiğinden emin olun.
  2. Dolaylı her gideri listeleyin. Banka ekstrelerinizi, tedarikçi faturalarınızı ve bordro raporlarınızı gözden geçirin ve her genel gider kalemini yazın. Aşağıdaki kontrol listesi olağan kategorileri gösterir.
  3. Listeyi toplayın. Toplam, o dönemin genel giderini verir. Listeyi saklayın; sonraki dönemle karşılaştırmak isteyeceksiniz.
  4. Oran için bir taban seçin. Üretici işletmeler ve hizmet firmaları için doğrudan işçilik maliyeti yaygındır. Mağazalar ve dağıtımcılar için ciro ya da üretilen adet daha uygun olabilir. Bir taban seçin ve değiştirmeyin.
  5. Bölün ve yüzdeye çevirin. Toplam genel gideri tabana bölün, sonra 100 ile çarpın.

Excel'de maliyet listesini B sütununa yazın, toplamı B20 hücresine, doğrudan işçilik toplamını B21 hücresine koyun. Ardından =B20/B21 formülünü kullanın ve hücreyi yüzde biçimine getirin. Formülü tek bir hücrede tutun; böylece oran her zaman aynı şekilde hesaplanır.

Varsayımsal bir örnekle hesap

Aşağıdaki tablo tek bir varsayımsal ayı kullanarak oranın nasıl kurulduğunu gösterir. Bu rakamlar bir örnektir; sektörünüz için bir karşılaştırma değildir.

Genel gider kalemiAylık tutar (TL)
Kira ve bina giderleri4.000
Elektrik, su, doğalgaz ve internet1.200
İdari ve ofis personeli maaşları4.500
Yazılım abonelikleri800
Sigorta ve mesleki hizmet giderleri1.500
Toplam genel gider12.000

Aynı ayda doğrudan işçilik 30.000 TL ise oran 12.000 ÷ 30.000 = 0,40, yani %40 olur. Her 1 TL doğrudan işçilik için 0,40 TL genel gidere harcanmış olur. İşletme tabanı olarak ciroyu kullansaydı oran farklı çıkardı. Bu yüzden oranı paylaştığınızda tabanı da mutlaka belirtin.

Grafiklerin üzerinde duran akıllı telefon hesap makinesi; aylık gider hesabı için
Aylık gider toplamını tek bir yerde tutun; oran da aynı rakamlardan çıkar.

Bu oran tek başına iyi ya da kötü değildir; asıl önemli olan eğilimdir. Bir ay için %40 bulmak, tek başına bir karar almak için yeterli değildir. Üç ay boyunca oranın %40'tan %48'e çıktığını görürseniz nedenini arayın. Belki yeni bir yazılım aboneliği eklenmiştir ya da satışlar düşerken kira aynı kalmıştır. Hangi kalemin değiştiğini görmek için listeyi önceki dönemle satır satır karşılaştırın.

Oranı teklif hazırlarken de kullanabilirsiniz. Doğrudan işçiliği %40 genel gider oranıyla çarptığınızda, her 1.000 TL doğrudan işçilik için 400 TL genel gider payı ayırmış olursunuz. Bu pay, kâr hedefinizin üstüne eklenir ve teklifin genel gider kısmını açıklamanızı kolaylaştırır.

Genel gider kategorileri kontrol listesi

Çoğu işletmenin genel giderleri aynı birkaç grupta toplanır. Toplamı almadan önce hiçbir kalemin atlanmadığını kontrol etmek için bu listeyi kullanın.

  • Mekân: kira, emlak vergisi ya da yerel mülk vergileri, bina sigortası, bakım ve temizlik.
  • Kullanım ve iletişim: elektrik, doğalgaz, su, internet ve telefon.
  • İdari personel: doğrudan ürün ya da işte çalışmayan personelin ücreti ve işveren maliyetleri. Sahibin idari çalışma payını dahil edip etmeyeceğine siz karar verirsiniz.
  • Sistemler ve yazılım: muhasebe, CRM, e-posta, bulut depolama ve işletme genelinde kullanılan diğer abonelikler.
  • Sigorta ve mesleki hizmetler: sorumluluk sigortası, mali müşavirlik, hukuk ve banka masrafları.
  • Pazarlama ve satış desteği: tek bir işe bağlanmayan genel reklam ve satış giderleri.

Amortisman ve araç giderleri gibi bazı kalemlerin işlenmesi vergi mevzuatına ve hesap düzeninize bağlıdır. Genel gider rakamlarınızın hesaplarınızla uyuşması için bu kalemleri mali müşavirinizle teyit edin.

Sabit ve değişken genel giderler

Bazı genel giderler satış hacmi ne olursa olsun aynı kalır, örneğin kira ve sigorta. Diğerleri faaliyetle birlikte artar ya da azalır, örneğin ambalaj malzemesi ya da kart komisyonu. İki grubu ayırmak planlama ve başabaş noktası için önemlidir. Sabit giderler, kâr etmeden önce ödemeniz gereken tutardır; değişken olanlar ise birim fiyatın içinde yer almalıdır.

TürÖrneklerDavranışı
Sabit genel giderKira, sigorta, maaşla çalışan idari personelHer ay aynı kalır
Değişken genel giderKart komisyonu, ambalaj, kargo malzemeleriSatış sayısıyla birlikte artar
Yarı değişken genel giderElektrik, kullanım ücreti olan telefon paketleriSabit bir taban ücreti ile kullanıma bağlı bir kısım taşır

Sabit giderlerin satış hedefinizi nasıl etkilediğini görmek için nakit akışı yönetimi yazımızdaki aylık ödeme takvimi yaklaşımı işinize yarayabilir. Satılan malın maliyeti yazısı ise doğrudan giderleri anlatır; iki listenin üst üste binmemesi için birlikte okuyun.

Sık yapılan hatalar

  • Yıllık ödenen giderleri atlamak. Bir kez ödenen sigorta ve yazılım yenilemelerini kapsadıkları aylara bölün; aksi halde aylık genel gider olduğundan düşük görünür.
  • Doğrudan giderleri genel gidere yazmak. Her satışla birlikte artan bir gider, satılan malın maliyetine ya da doğrudan işçiliğe aittir.
  • Dönem ortasında tabanı değiştirmek. İşçilik maliyetine dayalı bir oran, ciroya dayalı olanla kıyaslanamaz. Trendin anlamlı olması için tabanı sabit tutun.
  • Eski faturaları kullanmak. Geç gelen tedarikçi faturaları giderleri dönemler arasında kaydırabilir. Hesaplamadan önce ayı kapatın.

Oranı üç ayda bir gözden geçirin. Sebebi açık olmadan birkaç puan artan bir oran, bir giderin işletmeden daha hızlı büyüdüğünü gösterir ve listede bunun nerede olduğunu görürsünüz.

Sistem ne zaman işe yarar

Genel giderler banka hesaplarına, tedarikçi faturalarına, bordroya ve aboneliklere dağılır. Bunları her ay elle toplamak, rakamın geç ya da eksik çıkmasının en yaygın nedenidir. Giderleri geldikleri anda kategorilerine göre kaydeden bir muhasebe ya da ERP sistemi, aylık toplamı bir proje olmaktan çıkarıp bir rapora dönüştürür. Dika Ops, muhasebe kayıtlarını satış ve satın alma gibi iş olaylarından otomatik oluşturur; böylece giderler iki kez elle girilmez. Hesaplamadan önce ayı düzgün kapatmak için ay sonu kapanış kontrol listesi rehberine bakın.

Yeni bir sistemin bu giderleri nasıl toplayacağını planlıyorsanız, biz, Dika Design olarak mevcut sürecinizi birlikte inceleyebiliriz. Hizmetlerimizi hizmetlerimiz sayfasında bulabilirsiniz; bir görüşme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Genel gider ile işletme giderleri arasındaki fark nedir?

İki terim büyük ölçüde örtüşür ve birçok işletme aynı anlamda kullanır. Bazı mali müşavirler işletme giderleri derken brüt kârın altındaki bütün giderleri, satış giderleri dahil, kasteder. Bir tanım seçin, yazılı tutun ve her raporda aynı tanımı kullanın.

Genel gider oranı nasıl hesaplanır?

Bir dönemin toplam genel giderini doğrudan işçilik maliyeti, makine saati ya da ciro gibi bir tabana bölün, sonra 100 ile çarpın. Oranı paylaşırken tabanı da belirtin, çünkü aynı genel giderler farklı tabanlarla farklı oranlar verir.

Sahibin çalışma süresi genel gidere dahil edilmeli mi?

Bu, kullanım amacınıza bağlıdır. Sahibin idari maaşını dahil etmek, işletmeyi çalıştırmanın gerçek maliyetini daha tam gösterir. Birçok sahip ise kendi çekilenlerini muhasebe gideri saymaz; yine de gerçek kâr marjını anlamak için bu süreyi ayrıca takip eder.

Genel giderleri ne sıklıkla hesaplamalıyım?

Nakit planlaması ve teklif hazırlığı için aylık takip yararlıdır. Teklif kararları için üç ayda bir oran gözden geçirmesi çoğu zaman yeterlidir; yıl sonu rakamı ise kesinleşen hesaplarınızla uyuşmalıdır.

Genel giderler işi aksatmadan azaltılabilir mi?

Çoğu zaman evet. Her aboneliği, sigorta poliçesini ve kullanım paketini yılda bir kez gözden geçirin; artık kullanmadığınız bir hizmete ödeme yapıp yapmadığınıza bakın. Değişiklikleri tek tek yapın ki oranın üzerindeki etkisini görebilirsiniz.

Özet ve sonraki adım

Genel giderleri hesaplamak için bir dönemdeki dolaylı giderlerin tamamını listeleyin, toplayın ve her zaman aynı kalan bir tabana bölün. Listeyi yukarıdaki kategorilerle karşılaştırın, sabit giderleri değişkenlerden ayırın ve hesaplamadan önce ayı kapatın. Sonuç, fiyatlama, bütçe ve başabaş planlamasında kullanabileceğiniz bir orandır.

Listenizdeki sabit giderlerle satış düzeyinizi görmek için başabaş noktası aracını kullanın. Giderlerinizin otomatik olarak nasıl kaydedilebileceğini konuşmak isterseniz bizimle iletişime geçin; sürecinizi birlikte değerlendirelim.

Aklınızda bir proje mi var? Birlikte konuşalım.

Neyi iyileştirmek istediğinizi anlatın. Net bir sonraki adımla size dönüş yapalım.